Sử dụng thiết bị đóng cắt điện như thế nào là đúng và an toàn

Sử dụng thiết bị đóng cắt điện như thế nào là đúng và an toàn

Thiết bị đóng cắt điện là một trong những sản phẩm mà các nhà sản xuất điện tạo ra để hỗ trợ người dùng tránh những tai nạn về điện đáng tiếc xảy ra. Hiện nay, trên thị trường đã và đang có rất nhiều mẫu mã của sản phẩm này cho các bạn lựa chọn. Tuy nhiên sử dụng thiết bị đóng cắt điện sao cho đúng và an toàn thì vẫn chưa có người người nắm rõ được nguyên lý này.

Thiết bị đóng cắt điện là gì ?

Có thể hiểu thiết bị đóng cắt điện là những thiết bị có chức năng đóng ngắt dòng điện khi xảy ra các sự cố ngắn mạch, quá tải nhằm bảo vệ các thiết bị điện được an toàn trước các sự cố. Nó cũng hỗ trợ người dùng tránh được những sự cố cháy nổ do chập điện gây ra.

Tổng hợp các mẫu sản phẩm đang có trên thị trường

Tùy vào mục đích và nhu cầu sử dụng bạn có thể lựa chọn các mẫu thiết bị đóng cắt mạch điện theo danh sách dưới đây:

– ACB: (air circuit breaker) máy cắt không khí
– VCB: (Vacuum Circuit Breakers) máy cắt chân không
– MCCB: (moulded case circuit breaker) là aptomat khối, thường có dòng cắt ngắn mạch lớn (có thể lên tới 80kA)
– MCB: (Miniature Circuit Bkeaker) là aptomat loại tép, thường có dòng cắt định và dòng cắt quá tải thấp (100A/10kA)
– RCCB: (Residual Current Circuit Breaker) chống dòng rò loại có kích thước cỡ MCB 2P, 4P


– RCBO: (Residual Current Circuit Breaker with Overcurrent Protection) chống dòng rò loại có kích thước cỡ MCB 2P có thêm bảo vệ quá dòng
– ELCB: (Earth Leakage Circuit Breaker) Thiết bị chống dòng rò, thực chất là loại MCCB hay MCB bình thường có thêm bộ cảm biến dòng rò. Loại này vừa bảo vệ ngắn mạch, vửa bảo vệ quá tải, vừa bảo vệ dòng rò (nên giá đắt hơn. Có khi bộ RCD trong ELCB còn đắt gấp hàng chục lần RCCB hay RCBO bình thường).
Tuy nhiên, nếu nhìn trên góc độ mạch điện và các nguyên tắc bảo vệ thì rõ ràng RCCB và ELCB là thiết bị bảo vệ đóng cắt và lấy điện hoàn toàn giống nhau (bảo vệ chống dòng rò – dòng dư thừa, chống giật), chỉ khác nhau về tên gọi và ELCB có loại cấu tạo như MCCB (còn RCBO chỉ có cấu tạo dạng tép như MCB)
RCBO = ELCB = RCCB + MCB (MCCB)
– RCD: (Residual Current Device) là một thiết bị luôn gắn kèm (gắn thêm) với MCCB hay MCB để bảo vệ chống dòng rò
Các thông số chính của thiết bị đóng cắt hạ thế
– Tần số
– Rated service voltage Ue: Điện áp làm việc định mức
– Rated impulse withstand voltage Uimp: Điện áp chịu xung định mức
– Rated insulation voltage Ui: Điện áp cách điện định mức
– Rated uninterrupted current Iu: Dòng cắt định mức
– Rated ultimate short-circuit breaking capacity Icu: khả năng cắt được dòng ngắn mạch Icu
– Rated service short-circuit breaking capacity Ics=%Icu, (khoảng từ 75% đến 100%Icu), cắt được dòng ngắn mạch định mức
– Rated short-time withstand current Icw: Khả năng chịu đựng dòng ngắn mạch của tiếp điểm trong thời gian 1s hoặc 3s tùy vào nhà sản xuất.

Cách sử dụng đúng và an toàn

MCB và MCCB:

Có nhiều nguyên cứu về việc phân biệt giữa MCB và MCCB. Tuy nhiên về khía cạnh dân dụng, kinh tế người ta phân biệt hai loại này dựa vào các yếu tố sau:

– MCB: dòng điện không vượt quá 100A, điện áp dưới 1.000V

– MCCB: dòng điện có thể lên tới 1.000A, điện áp dưới 1.000V

+ Công dụng: dùng để đóng ngắt mạch điện khi có sự cố quá tải, ngắn mạch, bảo vệ an toàn cho con người và cho thiết bị sử dụng điện.

+ Cách lựa chọn: có nhiều cách lựa chọn MCB, MCCB. Tuy nhiên, dù cách nào thì chúng cũng phải thỏa mãn điều kiện sau:

IB  < In  < IZ và ISCB > ISC

(Trong đó: IB là dòng điện tải lớn nhất;  In là dòng điện định mức của MCB, MCCB; Iz là dòng điện cho phép lớn nhất của dây dẫn điện (được cho bởi nhà sản xuất); ISCB là dòng điện lớn nhất mà MCB, MCCB có thể cắt;  Isc là dòng điện ngắn mạch).

Ví dụ: một tải một pha sử dụng nguồn điện 220V có dòng điện lớn nhất là 13A và dòng điện ngắn mạch tính toán được là 5KA. Thì ta chọn MCB và dây dẫn như sau: MCB Comet CM216A có dòng định mức là 16A, cường độ cắt lớn nhất là 6KA và dây dẫn Cadivi 2 x 2,5mm2 có dòng cho phép lớn nhất là 18A. Chúng ta nên chọn MCB, MCCB của các nhà sản xuất có uy tín trên thị trường hiện nay như Comet, Clipsal, Hager… vì những sản phẩm này được sản xuất và kiểm tra dưới những điều kiện, tiêu chuẩn khắt khe theo tiêu chuẩn quốc tế. Đối với trường hợp kém chất lượng thì nên thay cái mới, không nên sửa chữa.

RCD (residual current device) hoặc ELCB (Earth Leakage Circuit Breaker) hoặc RCCB (residual current circuit breaker)

+ Công dụng: Dùng để ngắt mạch điện một cách tự động khi có hiện tượng dòng rò xảy ra giữa dây qua và dây trung tính hoặc dây nối đất.

+ Một số lưu ý khi kiểm tra và sử dụng RCD:

* RCD không bảo vệ quá tải, không bảo vệ khi có sự số ngắn mạch.  RCD là thiết bị bảo vệ, bản thân nó không phải là một thiết bị đóng cắt. Vì vậy,  RCD phải dùng kết hợp với thiết bị đóng cắt hạ áp khác… Nhưng có trường hợp các thiết bị đóng cắt hạ áp này bao gồm cả một bộ RCD ngay trong cấu tạo của nó và được gọi chung là RCD hoặc RCCB (residual current circuit breaker).

* Nên kiểm tra RCD hàng tháng, cách để kiểm tra RCD là nhấn vào nút “Test” hoặc là “T” trên thân RCD, động tác này là việc mô phỏng có xuất hiện dòng điện rò. Nếu RCD tác động tốt, thì mạch điện đã bị ngắt. Nếu ngược lại RCD không tác động thì chúng ta nên thay cái mới. Việc kiểm tra phải được lặp đi lặp lại nhiều lần để đảm bảo RCD hoạt động một cách tốt nhất.

Không thể phủ nhận nhờ vào thiết bị đóng cắt điện chất lượng mà chúng ta đã có thể hạn chế được những tai nạn về điện xảy ra một cách triệt để. Nếu bạn có nhu cầu tư vấn hay hỗ trợ vui lòng liên hệ 0933.863.867 chúng tôi sẽ giải đáp mọi thắc mắc.

Chia sẻ bài viết